to golfmuseum   naar google plusnaar twitternaar youtube
 
     
 
NGA Early Golf | Webmuseum Colf & Kolf | Golfarchief | Publicaties | Collecties | Contact
 
     
     
  Biografische notities van de twee grondleggers van de Stichting NGA Early Golf  
     
 
Joop A. Brongers
 
 

Johannes Aijolt (Joop, Jo) Brongers (1906-1954), één van de twee verzamelaars die de basis bijeen brachten van de collectie 'golf-/ kolf-historie' in het St. Eloyen Gasthuis te Utrecht, werd geboren te Haarlem op 26 december 1906. Joop bezocht de 5-jarige HBS-A aan De Raaks te Haarlem. Tijdens deze middelbare schoolperiode  verzorgde hij al sportverslagen voor lokale kranten. Hij was lid van de bekende voetbal- en cricketclub HFC.

In 1928 kwam hij in dienst van de toenmalige NV De Bataafsche Petroleum Maatschappij (na de Tweede Wereldoorlog: NV Koninklijke Shell). Naast diverse administratieve functies bij deze firma, bleef hij in zijn vrije tijd journalistiek werkzaam. Hij schreef bij voorkeur over voetbal, paardenrennen, cricket en golf. Hij was niet alleen freelance medewerker, maar soms ook redacteur. In 1937 werd hij oprichtend redacteur van het Maandblad GOLF. Zijn belangstelling voor cultuurhistorie kwam tot uiting in bijdragen over de geschiedenis van de sport.

Na de oorlog werd hij in de gelegenheid gesteld zijn journalistieke gaven en aspiraties te combineren met het dagelijks werk. Hij werd stichter en hoofd van de afdeling Public Relations, een toen nog nieuwe vorm van naar buiten treden van firma’s. Daarnaast was hij de eerste voorzitter van het Nederlands Genootschap voor Public Relations.
Vanaf ongeveer 1930 is Joop ook bezig geweest voorwerpen (ballen en stokken), boeken en voorstellingen (prenten, schilderijen en wandtegels) te verzamelen met betrekking tot de geschiedenis van het kolven. Hij verdedigde daarbij de stelling dat het moderne golf zich heeft ontwikkeld uit het oude kolven, dat in zijn oudste vorm buiten werd gespeeld. Pas in de achttiende eeuw ontstond  de binnenhuis vorm van kolven; een vorm die nu nog in West-Friesland en in het Utrechtse St. Eloyen Gasthuis floreert.

In mei1930 huwde Joop te Voorburg met Jeanne van den Elst (1908-1998). Op 5 september 1954 verongelukte Joop bij Shannon in Ierland met de Super Constellation Triton. Zijn vrouw schonk de collectie aan de Nederlandse Golf Federatie.
Tussen 20 maart en 17 oktober 1982 werden er te Bergen op Zoom, Gent, Antwerpen en Amersfoort vier tentoonstellingen (getiteld: Colf, Kolf, Golf)  georganiseerd onder leiding van Steven J.H. van Hengel (1925-1985). Zijn collectie is ook te Utrecht ondergebracht.

 
     
  Door: Dr J. Ayolt Brongers (*1933), erelid van NGA Early Golf  
     
 
Steven J.H. van Hengel
 
 

Steven Jan Hendrik (Steven) van Hengel werd geboren in Amsterdam in 1925 en opgeleid in zijn twee vaderlanden, Oostenrijk en Zwitserland, afhankelijk van de woonplaats van zijn ouders. Hij overleed geheel onverwacht tijdens een bezoek aan de British Open in Engeland in 1985. Tijdens zijn leven was hij een van de weinige Fellows van het Institute of Bankers wier moedertaal niet het Engels was. Hij was directeur van een groot aantal Nederlandse en internationale bedrijven, waaronder bij Van Lanschot Bankiers.

Zijn belangstelling voor het golfspel begon toen hij in 1947 begon te spelen bij de Kennemer Golf & Country Club te Zandvoort. Uiteindelijk raakte hij bij het golfspel betrokken op nationaal en internationaal niveau. Hij was lid van de Royal and Ancient Golf Club of St. Andrews, erelid van de Golf Federatie Nederland (thans: Koninklijke Nederlandse Golf Federatie) en lid van de Golf Collectors Society.

Tijdens het spelen van golf ontwikkelde hij een belangstelling naar de historische achtergrond van colf, een voorloper van golf in de Lage Landen. De vluchtige opmerkingen over deze geschiedenis bevredigde hem niet. Onderzoek naar deze geschiedenis was alleen nog uitgevoerd door zijn vriend Joop Brongers, die omkwam bij een vliegtuigongeluk in 1954.

In 1982 kwam het resultaat van 30 jaar gedegen onderzoek tot uiting in Nederland en België in de tentoonstelling onder de naam Colf-Kolf-Golf. In ditzelfde jaar publiceerde hij tevens de eerste druk van zijn gezaghebbende boek Early Golf, dat na een groter succes dan verwacht nog twee herdrukken zou beleven. Op het moment van zijn overlijden waren net gesprekken begonnen over een Japanstalige uitgave, maar daarvan is het niet meer gekomen.

Bronmateriaal (kopieën van keuren, rechtsbronnen, stadsrekeningen, plakkaten, e.d.), transcripties daarvan, 'plaatsen van herinnering' en een tijdlijn zijn de hulpmiddelen die Steven van Hengel gebruikte voor de onderbouwing van zijn magnum opus. Dit archief is gedigitaliseerd en kan worden geraadpleegd in het webmuseum Colf & Kolf.

 
     
  Uit: stofomslag 'Early Golf', 1990 (derde en posthume herdruk)  
     
     
  Lees verder  
  Webmuseum  
  Golf, Kolf en Colf  
  NGA Archief, ondersteuning van NGF en haar ledenclubs  
  Samenwerkingsverbanden